Sale & Leaseback – Vì Sao Vietjet Bán Máy Bay Rồi Thuê Lại?

Sale & Leaseback – Vì Sao Vietjet Bán Máy Bay Rồi Thuê Lại?

 

SALE & LEASEBACK – VÌ SAO VIETJET BÁN MÁY BAY RỒI THUÊ LẠI?

Sale & Leaseback – Vì Sao Vietjet Bán Máy Bay Rồi Thuê Lại?


Bạn bán chiếc xe máy của mình với giá 30 triệu đồng. Nhưng sáng hôm sau, bạn vẫn tiếp tục chạy chính chiếc xe đó đi làm.

Nghe có vẻ vô lý, nhưng đây lại là một phương pháp tài chính được nhiều doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các hãng hàng không, sử dụng.

Phương pháp này có tên là Sale & Leaseback (Bán và thuê lại tài sản). Vậy bản chất của nghiệp vụ này là gì? Tại sao một hãng hàng không như Vietjet lại bán máy bay rồi thuê lại chính những chiếc máy bay đó? Và liệu đây có thực sự là một thương vụ có lợi cho doanh nghiệp?

Hãy cùng tìm hiểu!

1. Sale & Leaseback là gì?

Sale & Leaseback là giao dịch trong đó một doanh nghiệp bán tài sản mà mình sở hữu cho một bên khác, sau đó thuê lại chính tài sản đó để tiếp tục sử dụng.

Hiểu đơn giản, doanh nghiệp chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua, nhận về một khoản tiền và vẫn duy trì quyền sử dụng tài sản thông qua hợp đồng thuê.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng bạn đang sở hữu một chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng.

Bạn cần tiền để kinh doanh nhưng không muốn mất phương tiện đi lại. Thay vì bán xe rồi phải đi bộ, bạn quyết định:

·         Bán chiếc xe cho một công ty với giá 30 triệu đồng.

·         Ký hợp đồng thuê lại chính chiếc xe đó với giá giả định 1 triệu đồng mỗi tháng.

Kết quả là bạn nhận ngay 30 triệu đồng để phục vụ hoạt động kinh doanh, vẫn có xe để đi làm nhưng phải trả tiền thuê định kỳ.

Điểm quan trọng là: Bạn không còn sở hữu chiếc xe, nhưng vẫn có quyền sử dụng nó theo hợp đồng thuê.

Đó chính là bản chất của Sale & Leaseback: biến giá trị tài sản thành tiền mặt mà không phải ngừng khai thác tài sản đó.

2. Vietjet áp dụng Sale & Leaseback như thế nào?

Hãy thử thay chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng bằng một chiếc máy bay thương mại có giá trị hàng chục triệu USD.

Đây chính là lúc Sale & Leaseback trở thành một công cụ tài chính đáng chú ý đối với ngành hàng không.

Một hãng hàng không muốn mở rộng hoạt động cần đầu tư đội bay với số vốn rất lớn. Nếu phải bỏ toàn bộ nguồn vốn để sở hữu máy bay, doanh nghiệp có thể bị hạn chế nguồn lực dành cho những hoạt động kinh doanh khác.

Với mô hình Sale & Leaseback, Vietjet (mã chứng khoán: VJC) có thể thực hiện giao dịch bán máy bay cho các công ty chuyên sở hữu và cho thuê máy bay, sau đó thuê lại để tiếp tục khai thác.

Quá trình này có thể hiểu qua ba bước:

Bước 1: Đặt mua máy bay

Vietjet ký hợp đồng mua máy bay từ các nhà sản xuất như Airbus hoặc Boeing.

Bước 2: Bán máy bay cho công ty cho thuê

Sau khi nhận máy bay và đáp ứng các điều kiện giao dịch, Vietjet thực hiện chuyển nhượng máy bay cho một công ty cho thuê máy bay và thu về tiền từ giao dịch.

Bước 3: Thuê lại để tiếp tục khai thác

Vietjet ký hợp đồng thuê lại chính chiếc máy bay đó để tiếp tục vận chuyển hành khách và khai thác các chuyến bay.

Như vậy, máy bay vẫn hoạt động bình thường, hành khách vẫn mua vé, doanh nghiệp vẫn tạo ra doanh thu vận chuyển, trong khi một phần vốn nằm trong tài sản đã được chuyển thành tiền mặt.

3. Tại sao Vietjet không thuê máy bay ngay từ đầu mà phải mua rồi bán và thuê lại?

Đây là câu hỏi rất đáng chú ý.

Nếu mục tiêu cuối cùng chỉ là sử dụng máy bay, tại sao Vietjet không liên hệ trực tiếp với công ty cho thuê để thuê máy bay ngay từ đầu?

Thực tế, cả hai phương án đều có thể được sử dụng. Tuy nhiên, việc chủ động đặt mua máy bay trước rồi thực hiện Sale & Leaseback có thể mang lại một số lợi thế.

Thứ nhất: Chủ động lựa chọn cấu hình máy bay

Máy bay thương mại không giống như ô tô có sẵn tại showroom. Mỗi hãng hàng không có những yêu cầu riêng về cấu hình ghế ngồi, thiết kế khoang hành khách, động cơ và trang thiết bị.

Khi trực tiếp đặt hàng từ nhà sản xuất, Vietjet có thể chủ động lựa chọn cấu hình phù hợp với mô hình kinh doanh và kế hoạch khai thác của mình.

Sau đó, hãng có thể tìm đối tác mua và thuê lại chính những chiếc máy bay được đặt theo yêu cầu đó.

Thứ hai: Tận dụng lợi thế đàm phán khi đặt mua số lượng lớn

Trong ngành hàng không, các hợp đồng mua máy bay thường có giá trị rất lớn.

Khi đặt mua với số lượng lớn, hãng hàng không có cơ hội đàm phán các điều kiện thương mại tốt hơn, bao gồm giá mua, lịch bàn giao và các điều khoản hỗ trợ.

Đây là lợi thế mà một doanh nghiệp chỉ đi thuê một vài chiếc máy bay có thể không dễ dàng đạt được.

Tuy nhiên, mức chiết khấu thực tế phụ thuộc vào từng hợp đồng và không thể mặc định rằng mọi hãng hàng không đều được giảm giá theo một tỷ lệ cố định.

Thứ ba: Có cơ hội tạo lợi nhuận từ giao dịch mua bán máy bay

Đây là một điểm thú vị của mô hình này.

Giả sử một doanh nghiệp mua được máy bay với giá 80 triệu USD theo thỏa thuận thương mại, sau đó có cơ hội chuyển nhượng cho công ty cho thuê với giá 100 triệu USD.

Khoản chênh lệch giá mua và giá bán là 20 triệu USD.

Nếu giao dịch đáp ứng các điều kiện ghi nhận kế toán, doanh nghiệp có thể ghi nhận lợi ích kinh tế từ thương vụ này.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khoản chênh lệch 20 triệu USD trong ví dụ trên chưa mặc nhiên là lợi nhuận kế toán được ghi nhận ngay lập tức. Việc ghi nhận còn phụ thuộc vào giá trị ghi sổ, điều khoản giao dịch và chuẩn mực kế toán áp dụng.

Nếu chỉ thuê máy bay ngay từ đầu, doanh nghiệp sẽ không trực tiếp tham gia vào giao dịch mua bán tài sản và do đó không có cơ hội hưởng phần chênh lệch từ giao dịch này.

4. Bán máy bay thu về hàng nghìn tỷ đồng, có phải Vietjet đã có lợi nhuận tương ứng?

Đây là điểm rất dễ gây nhầm lẫn khi phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.

Giả sử Vietjet bán một chiếc máy bay với giá 1.000 tỷ đồng.

Nhiều người có thể nghĩ rằng doanh nghiệp vừa kiếm được 1.000 tỷ đồng.

Nhưng thực tế hoàn toàn không phải như vậy!

Giả sử giá trị ghi sổ của chiếc máy bay tại thời điểm bán là 800 tỷ đồng.

Khi đó:

·         Giá bán máy bay: 1.000 tỷ đồng.

·         Giá trị ghi sổ: 800 tỷ đồng.

·         Chênh lệch ban đầu: 200 tỷ đồng.

Như vậy, doanh nghiệp thu về 1.000 tỷ đồng tiền bán tài sản, nhưng khoản chênh lệch ban đầu chỉ là 200 tỷ đồng.

Đặc biệt, theo IFRS 16, đối với giao dịch bán và thuê lại đáp ứng điều kiện ghi nhận là giao dịch bán, bên bán thuê lại chỉ ghi nhận phần lãi hoặc lỗ liên quan đến quyền sử dụng tài sản đã chuyển giao cho bên mua. Vì vậy, không thể mặc định toàn bộ khoản chênh lệch 200 tỷ đồng đều được ghi nhận ngay thành lợi nhuận.

Chưa hết!

Sau khi bán máy bay, Vietjet vẫn phải thanh toán tiền thuê theo hợp đồng trong tương lai.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp có thể cải thiện dòng tiền tại thời điểm giao dịch nhưng đồng thời phát sinh nghĩa vụ tài chính trong những năm tiếp theo.

Tiền thu về không đồng nghĩa với lợi nhuận. Có tiền hôm nay cũng không có nghĩa là không phải trả tiền ngày mai!

5. Sale & Leaseback có thực sự mang lại lợi ích cho doanh nghiệp?

Câu trả lời là có thể, nếu doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn thu hồi được một cách hiệu quả và kiểm soát tốt các nghĩa vụ thuê.

Một số lợi ích đáng chú ý bao gồm:

·         Giải phóng vốn: Chuyển giá trị đang nằm trong tài sản thành tiền mặt để phục vụ hoạt động kinh doanh.

·         Tăng tính linh hoạt tài chính: Có thêm nguồn lực để đầu tư, mở rộng hoạt động hoặc đáp ứng nhu cầu vốn lưu động.

·         Tiếp tục khai thác tài sản: Không phải ngừng sử dụng máy bay sau khi chuyển nhượng quyền sở hữu.

·         Tối ưu chiến lược sử dụng vốn: Doanh nghiệp có thể cân đối giữa việc sở hữu tài sản và thuê tài sản tùy theo mục tiêu kinh doanh.

Tuy nhiên, mô hình này cũng có những rủi ro nhất định:

·         Doanh nghiệp mất quyền sở hữu tài sản đã bán.

·         Phải thanh toán tiền thuê định kỳ trong thời gian hợp đồng.

·         Có thể chịu áp lực tài chính nếu doanh thu kinh doanh không đủ bù đắp chi phí thuê.

·         Hiệu quả giao dịch phụ thuộc vào giá bán, giá mua, điều kiện thuê và diễn biến thị trường.

Vì vậy, không thể kết luận một thương vụ Sale & Leaseback là tốt chỉ dựa trên số tiền doanh nghiệp thu được từ việc bán tài sản.

6. Bài học khi phân tích báo cáo tài chính của Vietjet

Khi phân tích hoạt động kinh doanh của Vietjet, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào doanh thu hay lợi nhuận được công bố.

Đặc biệt, cần phân biệt ba yếu tố quan trọng:

Thứ nhất: Dòng tiền thu về từ giao dịch.

Doanh nghiệp thực tế nhận được bao nhiêu tiền từ việc bán máy bay? Khoản tiền này được sử dụng như thế nào?

Thứ hai: Lợi nhuận được ghi nhận.

Khoản lợi ích từ giao dịch bán và thuê lại được ghi nhận ra sao? Nó đóng góp bao nhiêu vào kết quả kinh doanh?

Thứ ba: Nghĩa vụ thuê trong tương lai.

Doanh nghiệp phải thanh toán bao nhiêu tiền thuê? Các khoản thanh toán này ảnh hưởng như thế nào đến dòng tiền và khả năng trả nợ?

Một doanh nghiệp có thể thu về lượng tiền mặt rất lớn từ hoạt động bán tài sản nhưng điều đó chưa chắc đồng nghĩa với việc hiệu quả kinh doanh cốt lõi được cải thiện tương ứng.

Đây cũng là lý do khi phân tích báo cáo tài chính, chúng ta cần nhìn nhận đồng thời cả tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền.

KẾT LUẬN

Sale & Leaseback là một công cụ tài chính giúp doanh nghiệp bán tài sản nhưng vẫn tiếp tục sử dụng tài sản đó thông qua hợp đồng thuê.

Bản chất của nghiệp vụ này không phải biến một chiếc máy bay thành hai chiếc máy bay, mà là chuyển vốn đang nằm trong tài sản thành tiền mặt, đồng thời chấp nhận nghĩa vụ thuê trong tương lai.

Qua ví dụ Vietjet, chúng ta có thể thấy rằng trong kinh doanh, không phải cứ sở hữu càng nhiều tài sản thì doanh nghiệp càng hoạt động hiệu quả.

Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp sử dụng vốn như thế nào, khai thác tài sản ra sao và tạo ra dòng tiền thực tế như thế nào.

Và đây cũng là một kiến thức tài chính quan trọng mà các ứng viên ngân hàng nên nắm vững khi ôn thi nghiệp vụ, chuẩn bị phỏng vấn hoặc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.

BẠN MUỐN HIỂU SÂU HƠN VỀ NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG VÀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH?

Nếu bạn đang chuẩn bị ứng tuyển vào Vietcombank, BIDV, VietinBank hoặc Agribank, hãy trang bị kiến thức không chỉ bằng cách học thuộc lý thuyết mà còn bằng việc hiểu bản chất nghiệp vụ và biết cách vận dụng vào tình huống thực tế.

Tham khảo khóa học ôn thi ngân hàng Big4 tại:

www.nguyenbig4bank.com

======

Join nhóm để không bỏ lỡ kiến thức hữu ích

Telegram: http://ldp.to/Big4bank

Zalo: https://zalo.me/g/krllkc820

 

Archive

Contact Form

Send